DBA by Research phù hợp với ai?

Không phải mọi ứng viên DBA đều phù hợp với mô hình by Research. Có người cần một chương trình có nhiều học phần để xây dựng nền tảng từng bước. Có người cần thời gian dài để hình thành đề tài, làm quen với phương pháp nghiên cứu và phát triển năng lực học thuật từ đầu.

Tuy nhiên, cũng có những ứng viên đã đi khá xa trước khi chính thức bước vào chương trình DBA. Họ có thể đã từng viết luận văn Thạc sĩ, công bố bài báo, triển khai đề tài doanh nghiệp, thu thập dữ liệu thực tế, tham gia tư vấn chiến lược hoặc bắt đầu một luận án nhưng chưa hoàn tất.

Với nhóm này, DBA by Research có thể là một lựa chọn phù hợp hơn. Trọng tâm không nằm ở việc học thêm nhiều môn quản trị, mà nằm ở việc phát triển, chuẩn hoá và hoàn thiện một công trình nghiên cứu ở cấp độ Tiến sĩ.

Phù hợp với người đã có vấn đề nghiên cứu rõ

DBA by Research thường phù hợp với ứng viên đã xác định được vấn đề nghiên cứu của mình. Họ không chỉ nói chung chung rằng muốn nghiên cứu về lãnh đạo, chiến lược, nhân sự hay chuyển đổi số. Họ đã có một vấn đề cụ thể xuất phát từ thực tiễn quản trị.

Ví dụ, một nhà quản lý có thể đã quan sát thấy mô hình đào tạo nội bộ không tạo ra thay đổi hành vi trong tổ chức. Một chủ doanh nghiệp có thể đang đối diện với bài toán chuyển giao thế hệ trong doanh nghiệp gia đình. Một chuyên gia tư vấn có thể nhận ra khoảng trống trong cách doanh nghiệp vừa và nhỏ triển khai chuyển đổi số.

Những vấn đề như vậy có thể trở thành điểm khởi đầu tốt cho DBA by Research nếu chúng đủ cụ thể, đủ phức tạp và có khả năng tạo ra đóng góp cho thực hành quản trị.

Phù hợp với người có dữ liệu hoặc bối cảnh nghiên cứu

Một lợi thế lớn của người học DBA là họ thường có quyền tiếp cận bối cảnh thực tiễn. Họ làm việc trong doanh nghiệp, điều hành tổ chức, tham gia dự án hoặc tư vấn cho nhiều đơn vị. Điều này giúp họ có dữ liệu, quan sát và trải nghiệm mà người nghiên cứu bên ngoài khó có được.

Tuy nhiên, dữ liệu chỉ có giá trị khi có thể được sử dụng một cách phù hợp. Ứng viên cần xem xét dữ liệu có liên quan đến câu hỏi nghiên cứu không, có được phép sử dụng không, có thể kiểm chứng không và có đáp ứng yêu cầu đạo đức nghiên cứu không.

DBA by Research phù hợp nhất với những người không chỉ có kinh nghiệm, mà còn có khả năng biến kinh nghiệm và dữ liệu thành bằng chứng nghiên cứu. Đây là điểm phân biệt giữa một câu chuyện nghề nghiệp và một luận án Tiến sĩ.

Phù hợp với nhà quản lý cấp cao và chủ doanh nghiệp

Nhà quản lý cấp cao, C-Level, chủ doanh nghiệp và người sáng lập thường là nhóm rất phù hợp với DBA by Research. Họ đã trải qua nhiều tình huống quản trị phức tạp, có quyền ra quyết định, có khả năng tiếp cận dữ liệu và hiểu sâu bối cảnh tổ chức.

Điều họ thiếu thường không phải là kinh nghiệm. Điều họ cần là một khung học thuật để phân tích kinh nghiệm đó, kiểm chứng những giả định quản trị và chuyển hoá thực tiễn thành tri thức có thể chia sẻ.

Một CEO từng tái cấu trúc doanh nghiệp có thể phát triển nghiên cứu về năng lực thích ứng tổ chức. Một founder từng xây dựng mô hình kinh doanh mới có thể nghiên cứu về đổi mới trong thị trường ngách. Một giám đốc nhân sự có thể phát triển luận án về gắn kết nhân viên, năng lực lãnh đạo hoặc văn hoá tổ chức.

DBA by Research giúp nhóm này không chỉ kể lại điều họ đã làm, mà phân tích vì sao điều đó có ý nghĩa, trong điều kiện nào nó hiệu quả và có thể đóng góp gì cho thực hành quản trị.

Phù hợp với giảng viên và chuyên gia đào tạo

DBA by Research cũng phù hợp với giảng viên, trainer, chuyên gia đào tạo doanh nghiệp hoặc người đang muốn phát triển hồ sơ học thuật trong lĩnh vực quản trị.

Nhóm này thường đã quen với việc giảng dạy, xây dựng tài liệu, hướng dẫn học viên hoặc phát triển chương trình đào tạo. Tuy nhiên, để nâng cấp hồ sơ chuyên gia, họ cần nhiều hơn kinh nghiệm giảng dạy. Họ cần một công trình nghiên cứu có hệ thống, có cơ sở học thuật và có khả năng chứng minh chuyên môn ở cấp độ cao.

Một giảng viên quản trị có thể phát triển nghiên cứu từ phương pháp giảng dạy doanh nhân. Một trainer có thể nghiên cứu hiệu quả của mô hình đào tạo năng lực quản lý. Một chuyên gia phát triển tổ chức có thể xây dựng khung đánh giá năng lực lãnh đạo trong doanh nghiệp.

Với họ, DBA by Research không chỉ là học vị. Đây còn là cách củng cố hồ sơ chuyên môn, năng lực nghiên cứu và vị thế trong cộng đồng học thuật ứng dụng.

Phù hợp với chuyên gia tư vấn

Chuyên gia tư vấn thường có nhiều chất liệu rất tốt cho DBA by Research. Họ tiếp xúc với nhiều doanh nghiệp, nhìn thấy các mô hình thất bại và thành công, hiểu các vấn đề lặp lại trong ngành và có khả năng so sánh giữa nhiều bối cảnh khác nhau.

Tuy nhiên, các báo cáo tư vấn thường được viết để giải quyết vấn đề cho khách hàng, không phải để trở thành công trình học thuật. Vì vậy, khi đi vào DBA by Research, chuyên gia tư vấn cần chuyển đổi cách tiếp cận: từ đưa ra giải pháp nhanh sang phân tích vấn đề bằng phương pháp nghiên cứu.

Đây là một quá trình quan trọng. Nếu làm tốt, kinh nghiệm tư vấn có thể trở thành nền tảng cho một luận án có giá trị thực tiễn rất cao.

Phù hợp với người từng học Tiến sĩ nhưng chưa hoàn tất

Một nhóm ứng viên khác rất phù hợp với DBA by Research là những người từng theo học PhD, DBA hoặc MPhil nhưng chưa hoàn tất. Họ có thể đã có đề cương, dữ liệu, bản thảo luận án hoặc kết quả nghiên cứu ban đầu.

Nếu công trình còn phù hợp, DBA by Research có thể giúp họ rà soát lại nền tảng đã có và phát triển tiếp theo một lộ trình mới. Điều này đặc biệt có ý nghĩa với những người không muốn bỏ phí nhiều năm nghiên cứu trước đó.

Dĩ nhiên, công trình cũ không được công nhận tự động. Nó cần được đánh giá về tính phù hợp, tính cập nhật, phương pháp, dữ liệu, đạo đức nghiên cứu và khả năng đóng góp. Nhưng nếu nền tảng đủ tốt, người học có thể không cần bắt đầu lại từ con số không.

Không phù hợp với người chỉ muốn học nhanh

DBA by Research không phù hợp với người chỉ tìm một lộ trình ngắn nhất để có bằng. Đây là chương trình đòi hỏi tính tự chủ rất cao. Người học cần đọc, viết, phân tích, chỉnh sửa, tiếp nhận phản biện và bảo vệ công trình của mình.

Nếu ứng viên chưa có đề tài, chưa có dữ liệu, chưa quen với nghiên cứu và cũng chưa sẵn sàng làm việc độc lập, họ có thể phù hợp hơn với một chương trình DBA có nhiều học phần hướng dẫn từ đầu.

DBA by Research không dễ hơn DBA truyền thống. Nó chỉ phù hợp hơn với người đã có nền tảng và có khả năng đi thẳng vào nghiên cứu.

Kết luận

DBA by Research phù hợp với những ứng viên đã có vấn đề nghiên cứu rõ, dữ liệu hoặc bối cảnh thực tiễn, kinh nghiệm quản trị sâu và khả năng phát triển công trình học thuật ở cấp độ Tiến sĩ.

Nhóm phù hợp có thể là nhà quản lý cấp cao, chủ doanh nghiệp, giảng viên, chuyên gia đào tạo, chuyên gia tư vấn hoặc người từng triển khai nghiên cứu sau đại học nhưng chưa hoàn tất. Điểm chung của họ là đã có chất liệu nghiên cứu thật và cần một lộ trình để chuẩn hoá, hoàn thiện và bảo vệ công trình.

DBA by Research không phải lựa chọn dành cho tất cả mọi người. Nó dành cho người đã đi trước một chặng đường và đủ nghiêm túc để biến kinh nghiệm, dữ liệu và tri thức thực tiễn thành một đóng góp học thuật có giá trị.

Tài liệu tham khảo

Banerjee, S., & Morley, C. (2013). Professional doctorates in management: Toward a practice-based approach to doctoral education. Academy of Management Learning & Education, 12(2), 173–193. https://doi.org/10.5465/amle.2012.0159

Boud, D., & Tennant, M. (2006). Putting doctoral education to work: Challenges to academic practice. Higher Education Research & Development, 25(3), 293–306. https://doi.org/10.1080/07294360600793093

Fenge, L. A. (2009). Professional doctorates: A better route for researching professionals? Social Work Education, 28(2), 165–176. https://doi.org/10.1080/02615470802028322

Gill, T. G., & Hoppe, U. (2009). The business professional doctorate as an informing channel: A survey and analysis. International Journal of Doctoral Studies, 4, 27–57. https://doi.org/10.28945/44