Không phải ứng viên DBA nào cũng cần bắt đầu từ con số không

Trong suy nghĩ phổ biến, học Tiến sĩ thường được hình dung như một hành trình bắt đầu lại từ đầu: chọn đề tài mới, học lại phương pháp nghiên cứu, xây dựng khung lý thuyết, thu thập dữ liệu và viết luận án trong nhiều năm. Cách hiểu này đúng với nhiều ứng viên, đặc biệt là những người mới bước vào nghiên cứu học thuật. Tuy nhiên, không phải ai khi bước vào DBA cũng ở cùng một điểm xuất phát.

Có những nhà quản lý đã hoàn thành luận văn Thạc sĩ với chất lượng tốt. Có người đã có bài báo khoa học, đề tài nghiên cứu ứng dụng, dữ liệu doanh nghiệp, báo cáo tư vấn chuyên sâu hoặc một luận án PhD/DBA từng triển khai nhưng chưa hoàn tất. Với nhóm ứng viên này, vấn đề không phải là “học lại từ đầu”, mà là đánh giá xem những gì họ đã có có thể được phát triển tiếp thành một công trình ở cấp độ Tiến sĩ hay không.

Đó là lý do mô hình APEL.Q DBA trở nên đáng chú ý.

APEL.Q DBA bắt đầu từ nền tảng đã có

APEL.Q DBA không nên được hiểu là một con đường rút gọn đơn giản. Bản chất của mô hình này là xem xét nền tảng nghiên cứu, học thuật và nghề nghiệp đã có của ứng viên, từ đó xác định khả năng phát triển tiếp thành một luận án DBA đạt chuẩn.

Điểm khác biệt nằm ở cách tiếp cận. Thay vì yêu cầu mọi ứng viên đi theo cùng một lộ trình cố định, APEL.Q nhìn vào hồ sơ thực tế của từng người. Một luận văn Thạc sĩ có thể trở thành nền tảng cho chương nghiên cứu sâu hơn. Một bài báo khoa học có thể hỗ trợ phần khung lý thuyết hoặc phương pháp. Một đề tài doanh nghiệp có thể cung cấp dữ liệu thực tiễn có giá trị. Một luận án dở dang có thể được rà soát để xác định phần nào còn sử dụng được, phần nào cần bổ sung và phần nào phải viết lại.

Trong tinh thần của giáo dục đại học hiện đại, việc công nhận học tập và kinh nghiệm trước đó không phải là hạ chuẩn. Đó là cách tiếp cận đặt người học vào đúng vị trí xuất phát của họ, thay vì buộc mọi người quay lại cùng một vạch khởi đầu.

Nhanh hơn vì đã đi trước, không phải vì giảm chuẩn

Một trong những điểm dễ gây hiểu nhầm nhất của APEL.Q DBA là thời gian hoàn thành. Khi nói ứng viên có thể hoàn thành DBA trong khoảng 12 tháng, điều này không có nghĩa là chương trình bỏ qua yêu cầu nghiên cứu hoặc giảm nhẹ tiêu chuẩn học thuật.

Thời gian có thể được rút ngắn vì ứng viên đã có một phần nền tảng trước đó. Họ có thể đã có đề tài, dữ liệu, phương pháp, bài viết, mô hình nghiên cứu hoặc kinh nghiệm chuyên môn đủ sâu. Nhiệm vụ của lộ trình APEL.Q là rà soát, chuẩn hoá, bổ sung khoảng trống và đưa công trình đến mức có thể đánh giá ở cấp độ Tiến sĩ.

Theo European Qualifications Framework, Level 8 gắn với tri thức ở ranh giới tiên tiến nhất của lĩnh vực, năng lực giải quyết vấn đề ở mức chuyên sâu và khả năng đóng góp vào tri thức hoặc thực hành chuyên môn (European Union, n.d.). Điều này cho thấy, dù lộ trình có được cá nhân hoá hay rút ngắn, yêu cầu cốt lõi của cấp độ Tiến sĩ vẫn phải được bảo vệ.

Vì sao DBA phù hợp với người đã có nghiên cứu ứng dụng?

DBA là Tiến sĩ Quản trị Kinh doanh theo định hướng nghề nghiệp và ứng dụng. Khác với nhiều hướng nghiên cứu thuần lý thuyết, DBA thường xuất phát từ những vấn đề thật trong quản trị, doanh nghiệp, tổ chức, thị trường hoặc chính sách điều hành.

Điều này làm cho DBA đặc biệt phù hợp với các nhà quản lý cấp cao, chủ doanh nghiệp, chuyên gia tư vấn, giảng viên thực hành hoặc những người đã tích luỹ nhiều năm kinh nghiệm trong một lĩnh vực cụ thể. Khi kinh nghiệm đó được chuyển hoá thành câu hỏi nghiên cứu, được kiểm chứng bằng phương pháp phù hợp và được trình bày trong cấu trúc học thuật, nó có thể trở thành một đóng góp có giá trị.

APEL.Q DBA vì vậy không chỉ hỏi: “Ứng viên đã học gì?” mà còn hỏi sâu hơn: “Ứng viên đã nghiên cứu gì, đã tạo ra tri thức gì, đã có dữ liệu gì và có thể phát triển điều đó đến chuẩn Tiến sĩ hay không?”

Malta và bối cảnh giáo dục châu Âu

Trong lộ trình này, học viên tốt nghiệp nhận bằng Doctorate in Business Administration từ EAI Malta, trong bối cảnh hệ thống giáo dục Malta được tổ chức theo Malta Qualifications Framework và liên kết với European Qualifications Framework. Malta Qualifications Framework được thiết kế để giúp hệ thống văn bằng của Malta minh bạch hơn ở cấp quốc gia và quốc tế, đồng thời hỗ trợ việc so sánh trình độ giữa các hệ thống giáo dục (Malta Further and Higher Education Authority, n.d.).

Malta cũng nằm trong không gian giáo dục đại học châu Âu theo tinh thần Bologna Process, vốn hướng đến sự minh bạch, khả năng so sánh và tính di động của giáo dục đại học trong khu vực châu Âu (European Commission, n.d.). Đây là một nền tảng quan trọng khi giới thiệu các chương trình cấp độ cao như DBA ra thị trường quốc tế.

Kết luận

APEL.Q DBA không dành cho người muốn đi đường tắt. Mô hình này phù hợp hơn với những ứng viên đã đi một chặng đường nghiên cứu, đã có nền tảng học thuật hoặc công trình thực tiễn đủ sâu, và nay cần một lộ trình có cấu trúc để hoàn thiện ở cấp độ Tiến sĩ.

Không phải ai cũng cần bắt đầu DBA từ con số không. Với một số ứng viên, điều họ cần là được đánh giá đúng những gì đã có, được chỉ ra khoảng trống cần bổ sung và được hỗ trợ để biến nền tảng trước đây thành một luận án DBA hoàn chỉnh.

Nói cách khác, APEL.Q DBA không làm cho Tiến sĩ trở nên dễ hơn. Nó làm cho hành trình Tiến sĩ trở nên đúng hơn với người đã có nền tảng thật.

Tài liệu tham khảo

European Commission. (n.d.). The Bologna Process and the European Higher Education Area. European Education Area. https://education.ec.europa.eu/education-levels/higher-education/inclusive-and-connected-higher-education/bologna-process

European Union. (n.d.). Description of the eight EQF levels. Europass. https://europass.europa.eu/en/description-eight-eqf-levels

Malta Further and Higher Education Authority. (n.d.). Malta Qualifications Framework. https://mfhea.mt/research-and-policy/malta-qualifications-framework/